Waarom zijn wij van Aan de Slag elke dag Aan de Slag?
Toekomstgericht werken aan duurzame participatie
1. INLEIDING
De uitdagingen voor gemeenten op het gebied van participatie, activering en re-integratie nemen toe. De groep inwoners met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt is diverser en complexer dan ooit. Wij van Aan de Slag staan voor een praktijkgerichte, mensgerichte en meetbare aanpak om gemeenten te ondersteunen bij hun wettelijke en maatschappelijke taak om bijstandsgerechtigden perspectief te bieden.
Recente publicaties in de IJmuider Courant onderstrepen het belang van maatwerk, samenwerking met het lokale netwerk en het benutten van ervaringsdeskundigheid. Deze visie vertaalt deze inzichten naar concrete pijlers voor de toekomst.
Aan de Slag in de IJmuiden Courant | Aan de Slag
2. MISSIE
Wij ondersteunen gemeenten in het activeren en begeleiden van inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt, met als doel duurzame economische zelfstandigheid, maatschappelijke participatie en meer levensgeluk.
3. KERNWAARDEN
– Mensgericht: Iedere inwoner telt. Wij geloven in maatwerk en waardigheid.
– Praktisch: Binnen het systeem bewezen trajecten die tot zichtbare resultaten leiden.
– Lokaal verankerd: Samenwerken met gemeenten, organisaties en werkgevers.
4. MAATSCHAPPELIJKE URGENTIE
Het aantal mensen in de bijstand is de afgelopen jaren relatief stabiel gebleven, maar de druk op gemeentelijke begrotingen is toegenomen. In veel gemeenten slokt het sociaal domein inmiddels meer dan 30% van de totale begroting op. De Participatiewet, bedoeld om meer mensen te laten participeren, leidt in de praktijk vaak tot oplopende uitvoeringskosten, complexe casuïstiek en beperkte uitstroom.
Gemiddeld kost een bijstandsgerechtigde tussen de €20.000 en €30.000 per jaar aan uitkering, begeleiding en gerelateerde zorg. Gemeenten draaien op voor de tekorten in het BUIG-budget (Bijstandsuitkeringen), terwijl het Rijk steeds minder compenseert. Door meer mensen duurzaam uit te laten stromen, verlagen we structureel de kosten en ontstaat er financiële ruimte voor preventie en innovatie.
Druk op arbeidsmarkt: van overschot naar tekort
Waar decennialang werd gesproken over een overschot aan arbeidskrachten, kampen we nu met structurele tekorten in sectoren als zorg, techniek, logistiek en onderwijs. Het CBS en UWV voorspellen dat deze tekorten verder oplopen door vergrijzing en beperkte instroom op de arbeidsmarkt.
Tegelijkertijd staat in vrijwel elke gemeente een substantiële groep mensen ‘langs de kant’ – vaak met waardevolle ervaring of potentie, maar belemmerd door schulden, taalachterstand, gezondheid of een gebrek aan recente werkervaring. Deze mismatch is maatschappelijk onhoudbaar. Door te investeren in begeleiding en activering kunnen gemeenten én ondernemers profiteren van nieuwe arbeidspotentie.
Sociale participatie = minder zorgkosten
Langdurige werkloosheid leidt aantoonbaar tot meer gezondheidsproblemen, vereenzaming en afhankelijkheid van (geestelijke) gezondheidszorg en schulddienstverlening. Onderzoek van het RIVM toont aan dat niet-meedoen een van de grootste risicofactoren is voor psychische klachten.
Het bieden van dagelijkse structuur, een netwerk en een gevoel van eigenwaarde door werk of participatie verlaagt het beroep op:
– Wmo-voorzieningen
– GGZ-zorg
– Schuldhulpverlening
– Jeugdzorg (via intergenerationele effecten)
De investering in activering verdient zich dus dubbel en dwars terug, niet alleen financieel, maar ook sociaal-maatschappelijk.
Het morele en maatschappelijke kompas
Tot slot: de bestaanszekerheid van burgers staat onder druk. Gemeenten hebben niet alleen een wettelijke taak, maar ook een morele verantwoordelijkheid om mensen perspectief te bieden. Wie langdurig afhankelijk is van bijstand, ervaart vaak schaamte, isolatie en een afnemend gevoel van regie.
Een samenleving waarin mensen meedoen, op hun eigen tempo en binnen hun eigen mogelijkheden, is veerkrachtiger, weerbaarder en menswaardiger.
5. VISIE OP AANPAK (2025-2030) ‘ONZE DROOM’
Van dossier naar droom
We zetten de inwoner centraal, niet zijn of haar uitkering. Dat betekent: perspectief bieden, ambities serieus nemen en ruimte creëren voor talentontwikkeling, hoe klein ook.
Werk als middel, niet als doel
De weg naar arbeid is geen rechte lijn. Deelname aan vrijwilligerswerk, dagbesteding, trainingen of ondernemerschap kunnen net zo waardevol zijn als betaalde arbeid. Samen met de gemeente bepalen we het passende traject.
Verbinding met lokale werkgevers
Werkgevers willen inclusief ondernemen, maar weten vaak niet hoe. Wij bouwen bruggen tussen gemeente, deelnemer en werkgever, en bieden begeleiding op de werkvloer waar nodig.
Integrale wijkgerichte pilots
We pleiten voor kleinschalige pilots in wijken waar de armoedeval en werkloosheid groot zijn. Door nauw samen te werken met wijkteams, welzijn en ondernemers creëren we ecosystemen van vooruitgang.
6. AANBEVELINGEN AAN GEMEENTEN
– Durf te experimenteren
– Investeer in ervaringsdeskundigheid binnen gemeentelijke teams.
– Veranker de menselijke maat in beleid, ook onder budgetdruk.
– Zoek de samenwerking met onderwijs en zorg voor een integraal perspectief.
7. TENSLOTTE
Aan de Slag ziet het als haar opdracht om de stille potentie in de bijstand zichtbaar te maken. Niet met standaardproducten, maar met oprechte aandacht, bewezen trajecten en de ambitie om mensen echt verder te helpen. De inzichten uit recente publicaties bevestigen dat onze aanpak aansluit bij de maatschappelijke realiteit – en dat nu het moment is om door te pakken.
Onze droom – van dossier naar deelname
De droom van Aan de Slag is even eenvoudig als krachtig: dat iedere inwoner – ongeacht achtergrond, beperking of de duur van zijn of haar uitkeringsafhankelijkheid – weer volwaardig deelneemt aan het dagelijkse leven. Niet vanuit plicht of druk, maar vanuit vertrouwen, erkenning en perspectief. Wij geloven dat iedereen ertoe doet, en dat meedoen de basis is voor een waardig bestaan.
Waarom deze droom noodzakelijk is
De realiteit binnen het sociaal domein laat zien dat te veel mensen langdurig afhankelijk blijven van een bijstandsuitkering, vaak zonder een duidelijk perspectief op participatie. De nadruk op handhaving en registreren overschaduwt soms de ruimte voor persoonlijke ontwikkeling. Gemeenten ervaren de verantwoordelijkheid, maar lopen in de praktijk tegen systeemgrenzen aan. Tegelijkertijd groeit het besef dat deze aanpak niet langer volstaat.
Daarom biedt deze droom een ander kompas. Een aanpak waarin de mens centraal staat, niet de uitkering. Waarin kleine stappen worden gezien als waardevolle vooruitgang. Waarin een dagritme, sociale contacten en het gevoel ergens toe te doen niet worden gezien als bijzaken, maar als fundamenten.
Waarom deze droom werkt
De aanpak van Aan de Slag is niet alleen wenselijk, maar ook onderbouwd. Onderzoek van het RIVM wijst op de positieve gezondheidseffecten van participatie. Het Sociaal en Cultureel Planbureau toont aan dat sociale verbondenheid leidt tot meer vertrouwen en minder zorggebruik. En het Centraal Planbureau berekende dat succesvolle uitstroom uit de bijstand niet alleen leidt tot minder uitkeringslasten, maar ook tot hogere belastingopbrengsten en minder beroep op maatschappelijke ondersteuning.
Daarnaast leren we uit de praktijk. In wijkgerichte pilots waar werk, welzijn en wonen samenkomen, zien we dat integraal samenwerken loont. Klantregisseurs, ervaringsdeskundigen en ondernemers versterken elkaar. Wanneer taal, werk en begeleiding niet naast elkaar lopen, maar geïntegreerd zijn, ontstaat ruimte voor echte vooruitgang.
Bovenal is deze droom menselijk en motiverend. Een inwoner die zich gezien voelt, durft weer te dromen. Dat hoeft niet groots te zijn. Het kan gaan om vrijwilligerswerk, een leertraject of het oppakken van oude talenten. Maar het is wel een stap vooruit, op een eigen tempo.
Tenslotte
Aan de Slag ziet het als haar opdracht om de stille potentie in de bijstand zichtbaar te maken. Niet met standaardproducten, maar met oprechte aandacht, bewezen trajecten en de ambitie om mensen echt verder te helpen. De inzichten uit onderzoek en praktijk bevestigen dat onze aanpak aansluit bij de maatschappelijke realiteit – en dat dit hét moment is om door te pakken.
We willen werken vanuit vertrouwen en perspectief. En bouwen aan trajecten die mensen niet vastzetten in hun problematiek, maar hen helpen groeien naar hun kracht. Want alleen als mensen weer kunnen deelnemen, kunnen ze ook weer vooruitkijken.
“Serge Maesen: Onze droom? Dat meedoen weer de norm wordt, voor iedereen.”
